در این بخش، کارکرد «تأمین منابع» سیستم نوآوری هوش مصنوعی بررسی میشود. این کارکرد به تأمین منابع مالی، منابع
زیرساختی و دادهای و منابع انسانی مورد نیاز برای توسعه هوش مصنوعی میپردازد.
1
در بازه زمانی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی به ترتیب با حدود ۳۰ و ۲۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، در جایگاه نخست کشورهای منطقه قرار داشته و پس از آنها، امارات متحده عربی با حدود ۵ میلیارد دلار و ترکیه با حدود ۱.3 میلیارد دلار در جایگاههای بعدی قرار میگیرند. سرمایهگذاری ایران در این بازه زمانی در هوش مصنوعی حدود ۸۲ میلیون دلار، تخمین زده میشود.
2
در میان صنایع مورد بررسی در بین تمام کشورها، «نرمافزار و خدمات فناوری اطلاعات»، بیشترین میزان سرمایهگذاری را به خود اختصاص داده است. پس از آن «کالا و خدمات»، «صنعتی» و «زیرساخت و تجهیزات فناوری» در رتبههای بعدی قرار دارند.
3
از لحاظ سرمایهگذاریهای برونمرزی، آمریکا اولین مقصد سرمایهگذاری خارجی کشورهای منطقه در حوزه هوش مصنوعی بوده که در این میان، رژیم صهیونیستی بیشترین میزان سرمایهگذاری را در ایالات متحده آمریکا داشته است. با توجه به شرایط تحریمی، ایران تقریباً سهمی از همکاریهای بینالمللی و سرمایهگذاریهای خارجی و برونمرزی ندارد.
4
سرمایهگذاری خطرپذیر جهانی در هوش مصنوعی طی سالهای اخیر، روندی افزایشی داشته است؛ در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۴۳ درصد از کل سرمایهگذاری خطرپذیر جهانی به هوش مصنوعی اختصاص پیدا کرده است که حوزههای «صنعتی» و «نرمافزار و خدمات فناوری اطلاعات» بیشترین میزان سرمایهگذاری خطرپذیر را به خود اختصاص دادهاند. همچنین از میزان کل سرمایهگذاری خطرپذیر در هوش مصنوعی، با یک روند صعودی در سه سال اخیر حدود ۱۶ درصد از آن به هوش مصنوعی مولد تخصیص یافته است.
5
مجموع توان پردازشی سرویسدهندگان بزرگ GPU در ایران که به بخشهای مختلف سرویس میدهند، توانی معادل ۱۷۲ عدد پردازنده H100 است. عربستان حدوداً با توانی معادل ۸۳۹۱ پردازنده H100 در صدر منطقه قرار دارد. امارات متحده عربی با نزدیک به ۳۰۷۲ پردازنده و رژیم صهیونیستی با ۱۷۴۹ عدد، در رتبههای بعدی قرار دارند.
6
در پایگاه داده Hugging face، بیشترین تعداد دیتاست بر اساس زبان متعلق به زبان انگلیسی با حدود ۳۸۷۰۰ دیتاست و بیشترین تعداد سرانه دیتاست متعلق به زبان عبری با ۵۹ دیتاست به ازای هر یک میلیون سخنور عبری است. حدود ۹۱۵ دیتاست به زبان فارسی وجود دارد که از این تعداد، ۶۳۹ دیتاست متنی، ۴۱ دیتاست صوتی و ۴۰ دیتاست تصویری هستند.
7
در بخش «داده و زیرساخت» از شاخص آمادگی هوش مصنوعی دولت در سال ۲۰۲۴، امارات متحده عربی و عربستان سعودی در رتبههای برتر منطقه قرار دارند. در سال ۲۰۲۴، ترکیه با افت ۱۰ رتبهای به جایگاه ۷۱ نزول و ایران با رشد ۱۸ پلهای، به رتبه ۷۰ در جهان صعود کرده است.
8
از نظر نوع مهارتها در آگهیهای شغلی هوش مصنوعی، در حوزه مهارتهای نرمافزاری نیز پایتون همچنان مهارت غالب بوده و بیشترین رشد برای مهارت «داکر» است. همچنین در مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی مولد، مهارت «مدلهای چندوجهی» و «تبدیل متن به گفتار» بیشترین سهم از آگهیهای شغلی هوش مصنوعی را دارند.
9
85 درصد از آگهیهای شغلی هوش مصنوعی ایران، در استان تهران منتشر شده که حاکی از تمرکز جغرافیایی تقاضای نیروی کار هوش مصنوعی در استان تهران است. گرچه در سالهای اخیر، نشانههایی از گسترش تدریجی به استانهایی مانند خراسان رضوی، قم و اصفهان نیز دیده میشود.
10
شدت رقابت در میان متقاضیان شغل در حوزه هوش مصنوعی در سال ۱۴۰۳، نزدیک به پنج برابر بیشتر از حوزه فناوری اطلاعات است و این رقابت در سالیان اخیر افزایش یافته است.
11
امارات متحده عربی با حدود ۱۸۵۰۲ استعداد هوش مصنوعی مستقر در کشور، جایگاه اول را در میان کشورهای منطقه در اختیار دارد. پس از آن رژیم صهیونیستی با ۱۸۳۸۷ استعداد، ترکیه با ۱۶۹۷۱ استعداد، ایران با ۱۴۱۶۴ استعداد و عربستان سعودی با ۱۰۱۳۰ استعداد به ترتیب در جایگاههای بعدی قرار دارند.
12
از نظر تعداد استعداد هوش مصنوعی مستقر در هر کشور نسبت به کل کاربران لینکدین همان کشور (شاخص تمرکز استعداد هوش مصنوعی)، ایران با ۱.۳۴ درصد در جایگاه دوم قرار دارد.
13
تعداد خروج استعدادهای هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۴ از ایران، ۱۲۶۲ نفر بوده که از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ روند صعودی و پس از آن تاکنون، روندی نزولی داشته است. همچنین تعداد ورود استعدادهای هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۴ به ایران، ۳۲۳ نفر شناسایی شده که در سالیان اخیر روندی نزولی را نشان میدهد.
14
حدود نیمی از استعدادهای هوش مصنوعی ایران به دلایل کاری و نیم دیگر به دلایل تحصیلی در سالهای اخیر از کشور خارج شدند. اما در میان ورود استعدادهای هوش مصنوعی به ایران در سال ۲۰۲۴، حدود ۹۴ درصد با هدف کاری بوده است.
15
سه کشور اول مقصد مهاجرت کاری و تحصیلی استعدادهای هوش مصنوعی ایران در سال ۲۰۲۴ به ترتیب کانادا، ایالات متحده آمریکا و آلمان بوده است.
